Echografie is een vak

Steeds meer huisartsen – en ook specialisten die geen radioloog zijn – maken in hun praktijk gebruik van echografie. Dat vraagt om gedegen training en opleiding.

Echografie in de eerste lijn

Echografie is een eenvoudig in te zetten diagnosticum voor een breed indicatiegebied. Een aantal toepassingen is goed bruikbaar in de eerste lijn, zoals het aantonen van galstenen, het screenen op een aneurysma aortae abdominalis, het aantonen van dilatatie van het urineverzamelsysteem of ascites. De analyse van een acute buik of onbegrepen koorts hoort daar niet bij. De huisarts moet weten wanneer een afwijking nadere analyse in de tweede lijn nodig heeft.

Zonder echo in de eerste lijn krijgt de patiënt nogal eens onnodig een verwijzing naar het ziekenhuis. Dat kost de patiënt tijd en moeite en leidt tot hogere zorgkosten.

Opleiding, certificering en nascholing

Er zijn gecertificeerde en geaccrediteerde opleidingen nodig, gegeven door wie het meest bedreven is in echografisch onderzoek. In de opleiding leren huisarts en medisch specialist niet-radioloog wat hun indicatiegebied is en, belangrijker nog, wat hun beperkingen zijn.

Daarnaast zijn kwaliteitsnormen nodig: eisen aan de initiële training, minimale aantallen onderzoeken, de apparatuur, logistiek, hygiëne, opslag en documentatie. Ook het up-to-date houden van kennis en vaardigheden via geaccrediteerde nascholing is belangrijk. Elke echografist heeft een dossierplicht; bevindingen worden gestandaardiseerd vastgelegd en elk onderzoek krijgt een verslag met conclusie.

De rol van NEAc

In de Nederlandse Echografie Academie werken radiologen, huisartsen en andere medisch specialisten samen aan kwalitatief hoogstaande opleidingen. In samenspraak met de Vereniging voor Huisarts-Echografisten (VvHE) stelde NEAc kwaliteitsnormen op voor echografie in de huisartsenpraktijk. Voor elke training zijn competenties en einddoelen vastgesteld.

Het succes van echografie bij de huisarts valt of staat met de ernst waarmee de opleiding wordt opgepakt. Samenwerking tussen huisarts-echografisten en radiologen is daarbij een van de belangrijkste stappen.